Chiều 10/10/2026, Đoàn Luật sư TP Hà Nội long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam (10/10/1945 – 10/10/2026). Tại buổi lễ, đội ngũ luật sư Thủ đô và các đại biểu đã đánh giá cao những kết quả trong hoạt động đối ngoại nhân dân của Đoàn Luật sư TP Hà Nội thời gian qua.
Trụ cột của nền ngoại giao toàn diện
Phát biểu tham luận với chủ đề “Vai trò của luật sư trong đối ngoại nhân dân”, Luật sư Huỳnh Phương Nam, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội khẳng định: cùng với đối ngoại đảng và ngoại giao nhà nước, đối ngoại nhân dân là một trong ba trụ cột của nền ngoại giao toàn diện, hiện đại của Việt Nam. Đối ngoại nhân dân là quan điểm, hoạt động xuyên suốt qua các thời kỳ cách mạng của nước ta cho đến nay.
Kế thừa và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh, từ Hội nghị Trung ương 3 (khóa VII), Đảng ta đã đề ra nhiệm vụ mở rộng, đổi mới hoạt động đối ngoại nhân dân nhằm giữ vững môi trường hòa bình và mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác quốc tế. Năm 2021, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng tiếp tục khẳng định nhiệm vụ xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với ba trụ cột là đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân. Văn kiện Đại hội nêu rõ: “Hỗ trợ để người Việt Nam ở nước ngoài có địa vị pháp lý vững chắc, phát triển kinh tế và đời sống, hội nhập xã hội nước sở tại. Nâng cao hiệu quả công tác bảo hộ công dân, quản lý lao động, du học sinh… Tạo điều kiện để đồng bào giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao lòng tự hào, tự tôn dân tộc, giúp đồng bào hướng về Tổ quốc bằng nhận thức và hành động phù hợp với lợi ích quốc gia – dân tộc, thu hút nguồn lực của người Việt Nam ở nước ngoài đóng góp tích cực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
“Trước những định hướng và yêu cầu nhiệm vụ mà Đảng đề ra, vai trò của đội ngũ luật sư không còn giới hạn trong phạm vi hoạt động tư pháp hay tư vấn pháp lý thuần túy. Ngày nay, luật sư đã và đang trở thành những chiến sĩ trên mặt trận pháp lý quốc tế, là cầu nối quan trọng trong đối ngoại nhân dân, góp phần bảo vệ vững chắc lợi ích quốc gia – dân tộc trong quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng”, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội nhấn mạnh.
Theo người đứng đầu tổ chức luật sư Thủ đô, xét về bản chất lý luận và thực tiễn, công tác đối ngoại nhân dân vận hành trên nguyên tắc kết hợp chặt chẽ giữa hợp tác và đấu tranh: chủ động hợp tác để cùng phát triển, tăng cường hiểu biết và xây dựng lòng tin chiến lược; đồng thời kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ công lý, chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc.
Hệ thống pháp luật Việt Nam đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm thể chế hóa đường lối đối ngoại của Đảng, tiêu biểu như Luật Điều ước quốc tế, Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài và các văn bản pháp luật liên quan đến hội nhập quốc tế. Sự hoàn thiện này tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, đặc biệt là Liên đoàn Luật sư Việt Nam, các đoàn luật sư và luật sư thành viên phát huy trí tuệ, thiết lập quan hệ giao lưu, hợp tác quốc tế, góp phần bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia – dân tộc.
Xác định rõ vai trò của luật sư trong đối ngoại nhân dân, tham luận của Luậ sư Huỳnh Phương Nam nêu rõ: “Công tác đối ngoại nhân dân cần đổi mới mạnh mẽ về tư duy và phương thức triển khai; tăng cường tranh thủ nguồn lực quốc tế phục vụ các mục tiêu đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; đồng thời đẩy mạnh ‘ngoại giao tâm công’ thông qua ngoại giao văn hóa, ngoại giao pháp lý nhằm gia tăng sức mạnh mềm quốc gia”.
Đối ngoại nhân dân gắn với lợi ích quốc gia
Làm rõ hơn vai trò của luật sư trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội Huỳnh Phương Nam cho rằng, trong nền tư pháp và xã hội hiện đại, luật sư mang sứ mệnh kép: vừa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, vừa giữ vai trò “đại sứ pháp lý” trong đối ngoại nhân dân.
Với kiến thức chuyên sâu về pháp luật trong nước và quốc tế, đội ngũ luật sư cần trở thành “lá chắn pháp lý” vững chắc, bảo vệ các giá trị cốt lõi và lợi ích chiến lược của quốc gia trước những biến động khó lường của tiến trình toàn cầu hóa.
Thực tiễn lịch sử và quá trình hội nhập đã chứng minh những đóng góp to lớn của giới luật sư Việt Nam trên mặt trận đối ngoại nhân dân và bảo vệ công lý. Điển hình là cuộc đấu tranh bền bỉ, giàu tính nhân văn trong vụ kiện của các nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam tại tòa án Hoa Kỳ.
Trong cuộc đấu tranh ấy, dù phải đối mặt với vô vàn rào cản pháp lý phức tạp, sự phối hợp giữa luật sư Việt Nam và các đồng nghiệp quốc tế đã tạo nên làn sóng đoàn kết nhân dân rộng khắp, buộc dư luận quốc tế phải nhìn nhận lại hậu quả chiến tranh và trách nhiệm đạo lý của các bên liên quan.
Trong lĩnh vực thương mại quốc tế, vai trò của luật sư cũng được thể hiện rõ nét qua các vụ việc phòng vệ thương mại, đặc biệt là các vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp đối với nông, thủy sản Việt Nam tại các thị trường Bắc Mỹ và châu Âu.
Không chỉ tranh luận về các vấn đề pháp lý, luật sư còn đóng vai trò là nhà “ngoại giao nhân dân”, giúp các cơ quan quản lý và công chúng nước ngoài hiểu đúng về điều kiện sản xuất, chính sách quản lý và bản chất nền kinh tế thị trường của Việt Nam, qua đó trực tiếp bảo vệ sinh kế của hàng triệu nông dân và doanh nghiệp trong nước.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đi vào thực thi, vai trò của luật sư càng trở nên then chốt trong việc tư vấn, phòng ngừa và giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư nước ngoài và Nhà nước. Việc hỗ trợ Chính phủ và doanh nghiệp bảo vệ thành công các lập luận pháp lý, giảm thiểu thiệt hại trong các vụ kiện quốc tế không chỉ góp phần bảo vệ ngân sách nhà nước mà còn khẳng định uy tín pháp lý, môi trường đầu tư an toàn và chủ quyền kinh tế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Trên phương diện bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, luật sư và chuyên gia pháp lý Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, tham gia các diễn đàn khoa học pháp lý quốc tế, đóng góp những luận cứ lịch sử và pháp lý sắc bén dựa trên Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS)… Đây là biểu hiện tiêu biểu của đối ngoại nhân dân trên lĩnh vực pháp lý, nơi luật pháp quốc tế được sử dụng như ngôn ngữ chung để bảo vệ công lý, hòa bình và sự toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.
Sứ mệnh chính trị khẳng định vị thế luật sư
Trước đông đảo luật sư Hà Nội và các đại biểu tham dự Lễ kỷ niệm, Luật sư Huỳnh Phương Nam khẳng định: “Luật sư Thủ đô đông về số lượng và giàu tiềm năng, vì vậy Đoàn Luật sư TP Hà Nội luôn xác định hợp tác quốc tế và đối ngoại nhân dân không chỉ là giải pháp nâng cao trình độ chuyên môn, mà còn là sứ mệnh chính trị quan trọng nhằm khẳng định vị thế của giới luật sư Việt Nam trên trường quốc tế”.
Làm rõ quan điểm này, Luật sư Huỳnh Phương Nam cho biết, qua các nhiệm kỳ, Ban Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội đã triển khai toàn diện, sâu rộng các hoạt động đối ngoại. Đặc biệt, từ nhiệm kỳ VIII đến nhiệm kỳ IX, Đoàn đã đón tiếp hàng chục đoàn đại biểu quốc tế đến thăm và làm việc như: Đoàn Luật sư Tokyo, Shizuoka và Aichi (Nhật Bản); Đoàn Luật sư Paris và Toulouse (Pháp); Đoàn Luật sư Frankfurt (Đức); Hội Luật sư Lào; Hiệp hội Luật sư Gyeonggi và Busan (Hàn Quốc); các tổ chức luật sư Quảng Tây và Nam Ninh (Trung Quốc)… cùng Hiệp hội Luật châu Á – Thái Bình Dương (LAWASIA).
Bên cạnh hoạt động giao lưu, Đoàn đã ký kết nhiều bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác với các tổ chức luật sư nêu trên; duy trì cơ chế trao đổi đoàn thường niên; tổ chức các hội thảo chuyên đề về kỹ năng tranh tụng, đạo đức nghề nghiệp, pháp luật thương mại quốc tế; đồng thời nghiên cứu mô hình quản trị tổ chức hành nghề và chuyển đổi số trong hoạt động tư pháp, hành nghề luật sư của các quốc gia trên thế giới.
Theo Luật sư Huỳnh Phương Nam, dấu ấn nổi bật trong công tác đối ngoại của Đoàn Luật sư TP Hà Nội là việc tổ chức các hội thảo, tọa đàm khoa học quốc tế có chất lượng chuyên môn cao, tập trung vào những vấn đề thời sự như: giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế bằng trọng tài và hòa giải; tư vấn pháp lý cho các dự án đầu tư nước ngoài; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong kỷ nguyên số; vai trò của luật sư trong hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua các rào cản kỹ thuật trong thương mại…
Qua đó, luật sư Hà Nội không chỉ tiếp thu tri thức pháp lý tiên tiến mà còn lan tỏa hình ảnh một Việt Nam đổi mới, thân thiện và thượng tôn pháp luật tới bạn bè quốc tế.
Một điểm nhấn khác trong nhiệm kỳ X là việc Ban Chủ nhiệm Đoàn thông qua Sáng kiến hỗ trợ pháp lý cho người Việt Nam ở nước ngoài. Sáng kiến được trình bày tại Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) ngày 26/10/2023, với sự tham gia của hàng chục điểm cầu cộng đồng người Việt trên thế giới.
Trên cơ sở đó, Đoàn Luật sư TP Hà Nội đã phối hợp với Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Đại sứ quán Việt Nam tại một số nước và các tổ chức luật sư nước sở tại tổ chức tuyên truyền, hỗ trợ pháp lý cho kiều bào tại các nước châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc)… về pháp luật Việt Nam và pháp luật nước sở tại.
Nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân, Chủ nhiệm Huỳnh Phương Nam cho biết, thời gian tới, Đoàn Luật sư TP Hà Nội sẽ tập trung vào một số nội dung trọng tâm: nâng cao nhận thức chính trị và bản lĩnh nghề nghiệp cho đội ngũ luật sư; hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, đổi mới phương thức hoạt động; đẩy mạnh đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và chủ động phát huy hiệu quả “ngoại giao pháp lý” tại các diễn đàn đa phương.
“Trong thời khắc đất nước bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vai trò của luật sư trong công tác đối ngoại nhân dân là đặc biệt quan trọng. Luật sư ngày nay không chỉ là người thực thi và bảo vệ công lý trong nước, mà cần thực sự trở thành sứ giả của hòa bình, công lý, tinh thần thượng tôn pháp luật và lòng tự tôn dân tộc trên trường quốc tế”, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội khẳng định.
Trịnh Tuyến – Bùi Trang – Hồng Mây – Xuân Ân (Ban Truyền thông văn thể)
