Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam (10/10/1945 – 10/10/2026), Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội Lê Trung Sơn đã có những chia sẻ về bản lĩnh hành nghề với tinh thần “trái tim nóng, cái đầu lạnh”, sứ mệnh của người luật sư trong xây dựng Nhà nước pháp quyền và những định hướng nhằm xây dựng Đoàn Luật sư TP Hà Nội thực sự trở thành “mái nhà chung” của các luật sư Thủ đô.
Trao đổi với phóng viên, luật sư Lê Trung Sơn cho rằng giá trị cốt lõi của nghề luật sư nằm ở sự hài hòa giữa lòng nhân ái và tư duy pháp lý tỉnh táo, khách quan.
+ Thưa Luật sư, làm thế nào để người luật sư luôn giữ được “trái tim nóng, cái đầu lạnh”, vừa bảo vệ thân chủ, vừa giữ gìn công lý?
– “Trái tim nóng, cái đầu lạnh” là yêu cầu cốt lõi về bản lĩnh và đạo đức nghề nghiệp của người luật sư.
“Trái tim nóng” là lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và sự tận tâm với thân chủ. “Cái đầu lạnh” là tư duy độc lập, sự tỉnh táo, khách quan và khả năng kiểm soát cảm xúc.
Nếu chỉ có nhiệt huyết, luật sư dễ hành động cảm tính; ngược lại, nếu chỉ có lý trí, người luật sư sẽ đánh mất chiều sâu nhân văn của nghề nghiệp.
Thực tiễn hành nghề luôn đặt luật sư trước nhiều áp lực: kỳ vọng của thân chủ, tính chất phức tạp của vụ việc, áp lực về thời gian, dư luận xã hội và cả những cám dỗ vật chất.
Phía sau mỗi hồ sơ có thể là số phận, tài sản hay uy tín của một con người, một doanh nghiệp. Để giữ vững bản lĩnh, theo tôi, luật sư cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản sau:
Một là, không ngừng trau dồi chuyên môn. Nắm chắc hồ sơ, hiểu đúng pháp luật và phân tích kỹ chứng cứ sẽ giúp luật sư đưa ra những quyết định chuẩn xác, không bị chi phối bởi cảm xúc hay áp lực bên ngoài.
Hai là, tôn trọng sự thật và giữ vững tư duy độc lập. Bảo vệ thân chủ không có nghĩa là bảo vệ bằng mọi giá hay bất chấp pháp luật. Luật sư chỉ sử dụng các phương thức hợp pháp để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của thân chủ, tuyệt đối không bóp méo sự thật hay tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật.
Ba là, rèn luyện kỹ năng kiểm soát cảm xúc. Trước những căng thẳng tại phiên tòa hay các quan điểm trái chiều, luật sư cần bình tĩnh lắng nghe, tranh luận bằng chứng cứ và lập luận thuyết phục, chứ không phải bằng sự nóng nảy.
Bốn là, giữ vững chuẩn mực đạo đức. Danh dự và lương tâm là tài sản vô giá của người luật sư. Việc đánh đổi nguyên tắc nghề nghiệp lấy lợi ích trước mắt không chỉ hủy hoại uy tín cá nhân mà còn làm suy giảm niềm tin của xã hội đối với nghề luật sư.
Tóm lại, người luật sư chỉ thực sự vững vàng khi biết đồng cảm nhưng không để cảm xúc chi phối; quyết liệt bảo vệ thân chủ nhưng không xa rời pháp luật; kiên định với công lý nhưng luôn khiêm tốn trước sự thật khách quan.
+ Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và hoàn thiện hệ thống pháp luật, theo Luật sư, đâu là sứ mệnh lớn nhất của người luật sư trong thời đại mới để góp phần bảo vệ quyền con người và xây dựng Nhà nước pháp quyền?
– Sứ mệnh lớn nhất của người luật sư trong thời đại mới là bảo vệ quyền con người, quyền công dân, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân bằng những phương thức pháp lý chính đáng; đồng thời góp phần đưa pháp luật trở thành nền tảng bảo đảm công lý.
Sứ mệnh đó được thể hiện trên ba phương diện cơ bản.
Thứ nhất, bảo vệ quyền lợi của người dân, nhất là các đối tượng yếu thế. Không phải ai cũng có đủ hiểu biết pháp luật và điều kiện kinh tế để tự bảo vệ mình. Sự đồng hành của luật sư giúp người dân được tiếp cận công lý một cách bình đẳng. Trong hoạt động tố tụng, luật sư góp phần bảo đảm quyền bào chữa, nguyên tắc tranh tụng và việc giải quyết vụ án dựa trên chứng cứ, theo trình tự, thủ tục công bằng.
Thứ hai, phòng ngừa rủi ro pháp lý và lan tỏa văn hóa thượng tôn pháp luật. Bên cạnh việc giải quyết tranh chấp, luật sư giúp doanh nghiệp nhận diện rủi ro, hoàn thiện quản trị, đồng thời giúp người dân yên tâm khi tham gia các giao dịch dân sự, hôn nhân và gia đình, đất đai. Một tranh chấp được ngăn ngừa từ sớm sẽ giúp tiết kiệm nguồn lực xã hội và góp phần giữ gìn ổn định xã hội.
Thứ ba, tích cực tham gia xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Từ thực tiễn hành nghề, luật sư có điều kiện nhận diện rõ khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tế cuộc sống. Những ý kiến tổng hợp, phản biện chính sách và đề xuất sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật của luật sư là nguồn thông tin thực tiễn có giá trị cho công tác xây dựng pháp luật và cải cách tư pháp.
Bên cạnh đó, trong kỷ nguyên số, luật sư cần làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực ngoại ngữ và am hiểu pháp luật quốc tế. Dù công nghệ có thay đổi phương thức làm việc, những giá trị cốt lõi của nghề như tính độc lập, trung thực, tận tâm và bảo mật thông tin vẫn luôn giữ nguyên ý nghĩa.
Sứ mệnh của luật sư không chỉ là thắng một vụ kiện, mà là củng cố niềm tin của Nhân dân vào công lý và các giá trị nền tảng của Nhà nước pháp quyền.
+ Xin Luật sư cho biết, Đoàn Luật sư TP Hà Nội có những định hướng, chương trình gì để hỗ trợ các luật sư thành viên?
– Đoàn Luật sư TP Hà Nội hướng tới xây dựng tổ chức thực sự là “mái nhà chung” vững mạnh, nơi kết nối, hỗ trợ đồng nghiệp phát triển chuyên môn, đồng thời bảo vệ uy tín và đạo đức nghề nghiệp. Các định hướng trọng tâm gồm:
Một là, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn. Đoàn tập trung tổ chức các chương trình cập nhật kiến thức, kỹ năng giải quyết các vụ việc phức tạp trong các lĩnh vực hình sự, dân sự, thương mại, đất đai, đầu tư…; tăng cường các chuyên đề gắn với thực tiễn, hồ sơ thực tế và kỹ năng tranh tụng.
Hai là, thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong quản lý, đào tạo và kết nối các tổ chức hành nghề luật sư; chú trọng bồi dưỡng kỹ năng sử dụng các công cụ công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo (AI) trong hành nghề, bảo đảm tuân thủ nguyên tắc bảo mật thông tin và đạo đức nghề nghiệp.
Ba là, tăng cường kết nối, hỗ trợ đồng nghiệp thông qua các diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm giữa các thế hệ luật sư; đặc biệt quan tâm hỗ trợ luật sư trẻ, người tập sự hành nghề luật sư và các đồng nghiệp gặp khó khăn thông qua các chương trình cố vấn, định hướng nghề nghiệp.
Bốn là, bảo vệ quyền hành nghề gắn với kỷ luật tự quản. Đoàn Luật sư đại diện kiến nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho luật sư trong quá trình hành nghề; đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm Bộ Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam nhằm giữ gìn uy tín chung của giới luật sư.
Năm là, mở rộng trợ giúp pháp lý và đóng góp cho xã hội, đẩy mạnh tư vấn pháp luật miễn phí cho người nghèo, đối tượng yếu thế, tuyên truyền pháp luật tại cơ sở; tích cực tham gia góp ý, phản biện chính sách, góp phần thúc đẩy cải cách tư pháp.
Hiệu quả hoạt động của Đoàn được đo bằng sự trưởng thành thực chất về năng lực, bản lĩnh và đạo đức của mỗi luật sư thành viên. Xây dựng đội ngũ luật sư Thủ đô giỏi chuyên môn, vững bản lĩnh, giàu lòng nhân ái chính là nền tảng để khẳng định vị thế của nghề luật sư trong kỷ nguyên phát triển mới.
+ Xin trân trọng cảm ơn Luật sư!
Bùi Trang (thực hiện)
