Ngày 19/9, Đoàn Luật sư TP Hà Nội và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) tổ chức Chương trình tuyên truyền, giải đáp pháp luật cho người Việt Nam đang sinh sống, làm việc và học tập tại Tokyo (Nhật Bản).
Chương trình nằm trong chuỗi sự kiện tuyên truyền và phổ biến pháp luật cho người Việt Nam ở nước ngoài, kéo dài từ ngày 16 đến 20/9/2026. Trong những buổi làm việc trước, các luật sư thuộc Đoàn TP Hà Nội đã giải đáp vướng mắc cho người Việt ở Đài Bắc (Đài Loan) và Osaka (Nhật Bản).
Hoạt động của Đoàn Luật sư TP Hà Nội và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, hướng tới mục tiêu nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, giảm thiểu tình trạng vi phạm pháp luật của Việt kiều đồng thời tiếp nhận, tổng hợp những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị của đồng bào liên quan đến chính sách, pháp luật Việt Nam.
Trong chiều 19/9, Chương trình tuyên truyền, giải đáp pháp luật cho người Việt Nam tại Tokyo được tổ chức trực tuyến với một điểm cầu tại Đại sứ quán Việt Nam tại Tokyo. Điểm cầu còn lại đặt tại trụ sở Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài với sự tham gia của Luật sư Hoàng Minh Hiển, Phó chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội cùng luật sư Lê Văn Khánh, luật sư Lê Thị Nguyệt và luật sư Phạm Thu Hà.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Sáu, Tham tán công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản cho biết, chương trình là hoạt động quan trọng, hết sức có ý nghĩa với kiều bào ở nước ngoài nói chung, người Việt tại Nhật Bản nói riêng.
Đặc biệt ở Nhật Bản, chúng ta có số lượng kiều bào đông thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ, nên là một trong những địa bàn ưu tiên, cần “tương tác hai chiều” nhằm giúp kiều bào, học sinh, sinh viên Việt Nam có thể nắm bắt pháp luật, góp phần tuân thủ các quy định và xây dựng uy tín, hình ảnh cho đất nước. Đại sứ quán và cơ quan chức năng cũng có thể bày tỏ sự quan tâm tới cộng đồng người Việt ở Nhật Bản và nắm bắt tâm tư, tình cảm, mong muốn, nguyện vọng, những đề xuất của đồng bào với Đảng, Nhà nước trong công tác với người Việt Nam ở nước ngoài.
Có mặt tại điểm cầu Nhật Bản, ông Ngô Trịnh Hà, Phó chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, cảm ơn Đoàn Luật sư TP Hà Nội vì đã cùng thực hiện nhiệm vụ quan trọng là tuyên truyền, phổ biến luật pháp đến người Việt ở nước ngoài.
Phó chủ nhiệm Ngô Trịnh Hà thông tin, hiện có 6,5 triệu người Việt đang sống, làm việc, học tập tại hơn 130 quốc gia, vùng lãnh thổ. “Người Việt ở nước ngoài không chỉ gia tăng về số lượng mà còn tăng cả về chất lượng. Cộng đồng người Việt hoạt động trong lĩnh vực tri thức, khoa học công nghệ, kinh doanh, sản xuất ngày càng tăng với nhiều người thành đạt, có địa vị kinh tế, chính trị, xã hội ở một số nước”.
Tuy nhiên, Phó chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài đánh giá, sự phát triển của người Việt ở nước ngoài chưa đồng đều, cộng đồng ở một số quốc gia còn khó khăn; một bộ phận bà con vẫn cần hỗ trợ về pháp lý. Vẫn có người Việt hoạt động trái với lợi ích quốc gia, vi phạm pháp luật sở tại, ảnh hưởng đến toàn thể cộng đồng lớn ở quốc gia đó và hình ảnh đất nước. Do vậy, Chương trình tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho kiều bào là hết sức cần thiết với kiều bào nói chung, người Việt Nam ở Nhật Bản nói riêng.
Các luật sư của Đoàn Luật sư TP Hà Nội đã giải đáp các câu hỏi từ kiều bào, đại diện các cộng đồng người Việt đang sinh sống, làm việc, học tập tại khu vực Tokyo. Nội dung giải đáp bao gồm nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế, văn hóa, chính sách của Nhà nước Việt Nam cũng như sở tại như thủ tục hợp pháp hóa giấy tờ; bảo hộ công dân; dạy tiếng Việt cho trẻ em ở Nhật Bản; xử phạt vi phạm về lao động, cư trú trái phép…
Trong đó, trả lời câu hỏi của sư cô Thích Tâm Trí, luật sư Lê Văn Khánh đã khái quát một số điểm chính của Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vục lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Đặc biệt, quy định tại Điều 53 về mức xử phạt từ 80 – 100 triệu đồng với người tự ý ở lại nước sở tại sau khi kết thúc hợp đồng lao động.
Luật sư Khánh lưu ý, người lao động trốn để ở lại nước ngoài sẽ chịu nhiều hậu quả, đầu tiên là chịu phạt và sau đó là mất khoản tiền ký quỹ ban đầu. Họ có thể còn bị hạn chế quyền xuất cảnh trong tương lai hoặc chịu xử lý hình sự nếu hành vi vi phạm cấu thành tội phạm…
Trước câu hỏi vi phạm pháp luật hình sự ở Nhật Bản nhưng đã về Việt Nam, có bị xử lý không, luật sư Khánh thông tin Việt Nam và Nhật Bản đã có hiệp định tương trợ tư pháp nên hành vi vi phạm pháp luật hình sự của kiều bào tại Nhật Bản không chỉ có thể bị xét xử tại Nhật Bản mà còn ghi nhận trong lý lịch tư pháp.
Về công tác bảo hộ công dân, Luật sư Lê Văn Khánh cho hay cơ quan đại diện của Việt Nam có trách nhiệm hỗ trợ công dân bảo vệ các quyền lợi chính đáng của công dân có vi phạm pháp luật sở tại như không để họ bị đối xử vô nhân đạo, chịu tra tấn, nhục hình… Ngoài ra, cơ quan đại diện của Việt Nam có thể tiếp xúc trực tiếp người vi phạm, yêu cầu cơ quan tố tụng nước bạn thông báo tới gia đình họ.
Về phía đội ngũ luật sư, Luật sư Hoàng Minh Hiển cho hay Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội đã gửi danh sách hơn 40 luật sư, tổ chức hành nghề luật sư tham gia trợ giúp pháp lý cho người Việt Nam ở nước ngoài để đăng trên Website của Ủy ban nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao. Do vậy, đồng bào ở Nhật Bản nói riêng, các nước khác nói chung nếu cần hỗ trợ, các luật sư sẽ hướng dẫn, hỗ trợ các vấn đề thuộc phạm vi chuyên môn của mình.
Chương trình tại Tokyo khép lại chuỗi hoạt động tuyên truyền, phổ biến và giải đáp pháp luật của Đoàn Luật sư TP Hà Nội phối hợp với Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài từ ngày 16 đến 19/9/2026 tại Đài Bắc, Osaka và Tokyo. Những câu hỏi được đặt ra trong các buổi trao đổi cho thấy nhu cầu thường xuyên của đồng bào về thông tin pháp luật chính xác, dễ hiểu và phù hợp với hoàn cảnh thực tế.
Thông qua việc phối hợp với Ủy ban nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài và lắng nghe trực tiếp cộng đồng, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội tiếp tục đồng hành cùng người Việt Nam ở nước ngoài trong tiếp cận pháp luật, phòng ngừa rủi ro pháp lý, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài góp phần củng cố sự đoàn kết, hội nhập và luôn gắn bó với quê hương, đất nước.
Xuân Ân
Ban truyền thông – Văn thể, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội
