Hai tình huống về hôn nhân, gia đình và chia di sản thừa kế được đưa ra tại buổi bồi dưỡng ngày 07/11/2026 của Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội đã thu hút sự quan tâm, tranh luận sôi nổi của các học viên. Qua đó, người tập sự có cơ hội vận dụng kiến thức pháp luật, rèn luyện kỹ năng phân tích hồ sơ và xây dựng luận cứ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Tiếp tục chương trình bồi dưỡng kỹ năng làm bài kiểm tra kết thúc tập sự hành nghề luật sư đợt 2 năm 2026, ngày 7/11/2026, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội tổ chức Khoá bồi dưỡng chuyên đề Kỹ năng làm bài kiểm tra môn Dân sự do luật sư Lê Trung Sơn – Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội và luật sư Nguyễn Thị Kim Thanh –Nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Nguyên Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Nguyên Phó chủ nhiệm Đoàn Luật sư Hà Nội trực tiếp giảng dạy.
Luật sư Lê Trung Sơn và luật sư Nguyễn Thị Kim Thanh là những luật sư giàu kinh nghiệm, có thâm niên hàng chục năm tham gia giảng dạy tại Học viện Tư pháp và bồi dưỡng cho người tập sự hành nghề luật sư trước khi bước vào kỳ thi.
Trong đó, luật sư Nguyễn Thị Kim Thanh là sinh viên khoá đầu tiên (1979 – 1984) của Trường Đại học Luật Hà Nội. Trong suốt quá trình hành nghề luật sư khoảng 25 năm, cũng là khoảng thời gian luật sư Nguyễn Thị Kim Thanh gắn liền với việc đào tạo luật sư tại Học viện Tư pháp, đồng thời tham gia giảng dạy hàng chục khoá bồi dưỡng, hướng dẫn cách thực hiện bài thi cho người tập sự trước kỳ kiểm tra kết thúc tập sự hành nghề luật sư.
“Bản thân tôi đã luôn cố gắng, tận tâm, hết mình trong lĩnh vực giảng dạy, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn, dìu dắt, gắn bó, hướng dẫn, truyền lửa cho hàng nghìn người tập sự hành nghề luật sư về kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng hành nghề chất lượng cao và khối kiến thức sâu rộng. Đây cũng là kết quả của hàng chục năm hành nghề và trau dồi chuyên môn nghiệp vụ cũng như kỹ năng của người luật sư”, luật sư Nguyễn Thị Kim Thanh chia sẻ.
Hai tình huống thực tiễn thu hút sự quan tâm của học viên
Thay vì chỉ hệ thống hóa các quy định pháp luật hoặc hướng dẫn ghi nhớ điều luật, Khoá bồi dưỡng Kỹ năng làm bài kiểm tra môn Dân sự ngày 07/11/2026 do luật sư Lê Trung Sơn và luật sư Nguyễn Thị Kim Thanh giảng dạy tập trung vào việc giải quyết hai tình huống tranh chấp thường gặp trong thực tiễn, đòi hỏi học viên vận dụng tổng hợp kiến thức về hôn nhân và gia đình, thừa kế, quyền sử dụng đất và giao dịch dân sự.
Tình huống thứ nhất liên quan đến việc chia di sản thừa kế của cụ Lưu Văn H. (mất năm 2007, không để lại di chúc). Cụ H. có hai cuộc hôn nhân (hôn nhân thực tế với người vợ đầu và hôn nhân hợp pháp với người vợ thứ hai). Điểm phức tạp nằm ở việc xác định quyền thừa kế của những người con thuộc hai cuộc hôn nhân, trong đó có cuộc hôn nhân thực tế không đăng ký kết hôn; đồng thời xem xét nguồn gốc quyền sử dụng 935m² đất được cấp cho hộ gia đình ông Lưu Văn T. (con của cụ H. với người vợ thứ hai) và tính hợp pháp của giao dịch thế chấp tài sản để bảo lãnh khoản vay 5 tỷ đồng cho doanh nghiệp. Tình huống đặt ra yêu cầu bảo vệ quyền lợi của bà Lưu Thị Th. (con của cụ H với người vợ đầu), khi phát hiện quyền lợi thừa kế di sản có thể bị ảnh hưởng.
Tình huống thứ hai xoay quanh tranh chấp tài sản và thừa kế trong gia đình cụ Trần Ph. Hai vấn đề nổi bật là xác định quyền thừa kế của người con bị bệnh tâm thần từ nhỏ trong cuộc hôn nhân thực tế được tổ chức đám cưới từ năm 1972 nhưng không đăng ký kết hôn, và giá trị pháp lý của văn bản được gọi là “Chúc thư sống”. Văn bản này thể hiện ý nguyện của cụ Nguyễn Thị N. (kết hôn hợp pháp với cụ Ph.) về căn nhà số 58 phố T (là tài sản riêng của cụ N.) và việc giao người con trai của hai cụ quản lý, chăm sóc, thờ cúng sau khi cha mẹ qua đời. Sau khi hai cụ mất, các thành viên trong gia đình phát sinh tranh chấp về quyền đối với tài sản này.
Hai tình huống trên thu hút sự quan tâm, bàn luận sôi nổi của các học viên. Hai luật sư không chỉ yêu cầu học viên xác định đúng quan hệ pháp luật, người có quyền thừa kế và tài sản thuộc khối di sản mà còn phải đánh giá chứng cứ, điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự, di chúc và quyền định đoạt tài sản.
Thông qua phương pháp giảng dạy gắn với tình huống thực tiễn, hai luật sư đã giúp học viên rèn luyện kỹ năng tiếp xúc khách hàng, thu thập chứng cứ, nhận diện vấn đề pháp lý và xây dựng luận cứ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự. Đây cũng là những kỹ năng thiết yếu đối với người tập sự trước kỳ kiểm tra kết thúc tập sự hành nghề luật sư.
Qua hai tình huống trên, có thể thấy điểm chung của dạng bài kiểm tra môn Dân sự là yêu cầu người tập sự phải biết chuyển hóa các dữ kiện thực tế thành những vấn đề pháp lý cần giải quyết. Ngoài việc viện dẫn điều luật thì người tập sự phải xác định được quan hệ pháp luật tranh chấp, tư cách tham gia tố tụng của các bên, quyền và nghĩa vụ của từng chủ thể, nghĩa vụ chứng minh và giá trị pháp lý của từng loại tài liệu, chứng cứ.
Đặc biệt, đối với câu hỏi yêu cầu xây dựng bản luận cứ bảo vệ khách hàng, người học cần thể hiện được tư duy nghề nghiệp của luật sư: Xác định yêu cầu khởi kiện; phân tích những tình tiết có lợi và bất lợi; lựa chọn căn cứ pháp luật; dự liệu lập luận phản bác của phía đối lập; từ đó đề xuất yêu cầu Tòa án giải quyết phù hợp.
Những vấn đề như hôn nhân thực tế trước thời điểm Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực, năng lực hành vi dân sự của người để lại di sản, điều kiện có hiệu lực của di chúc, xác định tài sản chung của hộ gia đình và hiệu lực giao dịch thế chấp đều cần được nghiên cứu kỹ, đặt trong bối cảnh pháp luật có hiệu lực tại từng thời điểm phát sinh sự kiện.
Đoàn luật sư Thành phố Hà Nội chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng người tập sự hành nghề luật sư
Xác định công tác đào tạo, bồi dưỡng người tập sự hành nghề luật sư là nhiệm vụ quan trọng, góp phần xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, vững vàng về chuyên môn, nghiệp vụ và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội luôn quan tâm tổ chức các hoạt động bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng hành nghề cho đội ngũ người tập sự.
Đặc biệt, trước mỗi kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư, Đoàn thường xuyên tổ chức các chương trình ôn tập, hệ thống hóa kiến thức pháp luật, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn và hướng dẫn kỹ năng giải quyết các tình huống nghiệp vụ thường gặp. Nội dung bồi dưỡng tập trung vào kiến thức pháp luật; chú trọng kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, xây dựng bản luận cứ và thực hiện quy tắc đạo đức, ứng xử nghề nghiệp luật sư. Thông qua các hoạt động thiết thực này, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội mong muốn giúp người tập sự củng cố kiến thức, tự tin bước vào kỳ kiểm tra, đồng thời chuẩn bị hành trang cần thiết để trở thành những luật sư có tâm, có tầm, trách nhiệm với khách hàng, xã hội và công lý.
Buổi bồi dưỡng ngày 7/11/2026 không chỉ giúp học viên củng cố kiến thức chuyên môn mà còn tạo cơ hội tiếp cận phương pháp giải quyết tranh chấp theo hướng thực hành nghề nghiệp. Qua việc phân tích, trao đổi và tranh luận về các tình tiết của đề bài, luật sư Lê Trung Sơn và luật sư Nguyễn Thị Kim Thanh đã hướng dẫn người tập sự có thể nhận diện những sai sót thường gặp khi nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ và xây dựng quan điểm pháp lý.
Đây cũng là mục tiêu quan trọng của chương trình bồi dưỡng trước kỳ kiểm tra kết thúc tập sự hành nghề luật sư. Các luật sư không chỉ giúp người tập sự có thể vượt qua kỳ kiểm tra mà còn giúp họ chuẩn bị năng lực tư duy, kỹ năng hành nghề và bản lĩnh nghề nghiệp để có thể tham gia giải quyết những vụ việc thực tế, góp phần bảo vệ công lý và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng trong tương lai.
Nhà báo Quốc Doanh – Ban Truyền thông, văn thể
